Konya Susuzluğa Çözümü Buldu Karaman Ne Yapacak?

Türkiye’nin tahıl ambarı olarak bilinen İç Anadolu’nun önemli tarım merkezlerinden Karaman, yıllardır süren kuraklık ve su kaynaklarındaki azalmayla boğuşuyor. Tarımsal üretimin bel kemiğini oluşturan yeraltı suları hızla tükenirken, çiftçiler her geçen yıl daha düşük verimle karşı karşıya kalıyor. Komşu şehir Konya’da yürütülen Hadimi Tüneli Projesi, su yönetimi ve tarımsal sürdürülebilirlik konusunda bölgeye umut olurken, Karamanlı üreticiler bu tür projelerin kendi şehirlerine de neden kazandırılamadığını sorguluyor.

KONYA’DA UMUT VEREN PROJE: HADİMİ TÜNELİ

Konya 4. Bölge Devlet Su İşleri (DSİ) Müdürlüğü tarafından yürütülen ve Afşar Barajı’ndan Bağbaşı Barajı’na su aktarımını sağlayacak olan 18 kilometrelik Hadimi Tüneli Projesi’nde çalışmalar çift yönlü olarak hız kesmeden sürüyor. Tünelin tamamlanmasıyla birlikte Konya Ovası’nın tarımsal üretiminde büyük bir sıçrama bekleniyor. Bu proje sayesinde Afşar Barajı’nda depolanan 364 milyon metreküplük su, Bağbaşı Barajı’na aktarılacak; böylece ovadaki yeraltı suyu kullanımı azalacak, tarımda sürdürülebilirlik sağlanacak.

Konya’da yaşanan bu gelişme Karaman’da yıllardır dile getirilen ama bir türlü hayata geçirilemeyen benzer su transferi projeleriyle ilgili tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.

KARAMAN OVASI: SUSUZLUKLA KURU EKONOMİ

Karaman’da yeraltı sularına olan aşırı bağımlılık, hem su kalitesini düşürdü hem de kuyu derinliklerini tehlikeli seviyelere ulaştırdı. Özellikle yaz aylarında kuraklık etkisini artırırken, pek çok çiftçi su bulamadığı için ekim alanlarını daralttı ya da tamamen üretimden çekildi.

Ziraat Mühendisleri Odası yetkilileri, Karaman Ovası’nda mevcut durumun sürdürülemez olduğuna dikkat çekiyor. Her geçen yıl daha da azalan yağış miktarının, yeraltı sularını besleyemediği gibi, bilinçsiz sulamanın da sorunu büyüttüğünü belirtiyorlar. Mevcut sulama altyapısının yetersiz olduğu, modern sulama tekniklerinin yaygınlaştırılamadığı ifade ediliyor.

KARAMANLILARIN SORDUĞU SORU: “BİZİM İÇİN NE ZAMAN?”

Konya’nın Hadimi Tüneli gibi dev projelere kavuşması Karaman’da kırsal kalkınma açısından yaşanan adaletsizliği gözler önüne serdi. Karamanlı üreticiler, su transferi ve baraj bağlantılı projelerin yıllardır sadece kağıt üzerinde kaldığını belirtiyor. Karaman’daki tarım STK’ları, odalar ve uzmanlar, defalarca yetkililere taleplerini ilettiklerini fakat somut adımların atılmadığını vurguluyor.

Karaman Ziraat Odası’ndan bir yetkili, “Her yıl üretim potansiyelimiz biraz daha azalıyor. Yeraltı suyu seviyesi 20 yıl öncesine göre en az 50 metre düştü. Buna rağmen hiçbir büyük ölçekli proje bölgemiz için başlatılmış değil. Afşar’dan Bağbaşı’na tünel yapılabiliyorsa, benzer bir çalışma Karaman için neden düşünülmüyor?” diyerek tepkisini dile getirdi.

UZMANLAR UYARIYOR: TARIMDAN KOPUŞ ARTACAK

Çevre mühendisleri ve ziraat uzmanları, Karaman’ın mevcut gidişatının durdurulmaması halinde çok daha büyük tarımsal kayıplarla karşı karşıya kalacağını belirtiyor. Uzun vadede sadece tarımsal verim değil, kırsal nüfus da hızla azalacak. Genç nesiller üretimi bırakacak, köyler boşalacak. Bu da Karaman’ın hem ekonomik hem de sosyal yapısını ciddi biçimde sarsacak.

SİVİL TOPLUMUN SESİ: ARTIK OYALAMA DEĞİL, EYLEM İSTİYORUZ

Karaman’da faaliyet gösteren birçok sivil toplum kuruluşu, yıllardır aynı talepleri tekrar etmekten yorgun. DSİ ve Tarım Bakanlığı’na defalarca başvuruda bulunan kuruluşlar, artık oyalayıcı açıklamalar yerine eylem planı görmek istediklerini dile getiriyor. Yerel halk ve çiftçiler ise her geçen gün umutsuzlukla “Konya’da oluyor da Karaman’da neden olmuyor?” diye soruyor.

ÇÖZÜM NE OLMALI?

Uzmanlara göre Karaman için de su transferi sağlayacak tünel veya kapalı boru sistemleriyle donatılmış projeler bir an önce planlanmalı. Potansiyel su kaynakları tespit edilerek Karaman Ovası’na aktarımı sağlanmalı. Aynı zamanda mevcut tarımsal sulama sistemlerinin modernleştirilmesi, damla ve yağmurlama gibi su tasarrufu sağlayan yöntemlerin yaygınlaştırılması büyük önem taşıyor