Karaman Kavruluyor! Tehlike Büyüyor

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na bağlı Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM), 1 Ekim 2024 ile 30 Eylül 2025 tarihlerini kapsayan 12 aylık ‘Su Yılı Raporu’nu kamuoyu ile paylaştı. Açıklanan veriler, Türkiye’nin son yarım asrın en kritik su dönemlerinden birini yaşadığını gözler önüne serdi. Rapora göre, 2025 su yılı yağışları, hem uzun yıllar ortalamasının hem de geçen yılın aynı dönemine ait yağış miktarlarının oldukça altında gerçekleşerek ülke genelinde alarm zillerinin çalmasına neden oldu.

Metrekareye Düşen Yağış Miktarı Dipte

Rapor sonuçlarına göre, 2025 su yılı periyodunda yurt genelinde metrekareye yalnızca 422,5 kilogram yağış düştü. Bu değer, uzmanları endişelendiren bir düşüşü işaret ediyor: Uzun yıllar ortalamasının tam yüzde 26, geçen yılın aynı dönemine ait yağışların ise yüzde 29 altında. Daha da çarpıcı olanı, Türkiye genelindeki 12 aylık kümülatif yağış verileri, son 52 yılın en düşük seviyesi olarak kayıtlara geçti.

Bölgesel Yağış Kayıpları Endişe Verici Boyutta

Bölgeler bazında incelendiğinde, yağışlardaki azalmanın şiddeti yer yer büyük farklılıklar gösteriyor. En büyük kayıp Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde yaşandı. Bölgede normaline göre yüzde 53, 2024 su yılı yağışına göre ise rekor düzeyde yüzde 60 azalma kaydedildi.

İç Anadolu Bölgesi de kuraklıktan en çok etkilenen coğrafyalardan oldu; normaline göre yüzde 35, geçen yıla göre ise yüzde 34 azalma ölçüldü. Akdeniz Bölgesi’nde yüzde 31, Marmara Bölgesi’nde yüzde 34 ve Ege Bölgesi’nde yüzde 28 oranında yağış düşüşleri raporlandı. Doğu Anadolu’da yüzde 25, Karadeniz Bölgesi’nde ise diğer bölgelere kıyasla daha az kayıp (yüzde 4) yaşanması dikkat çekti.

İl Bazında Şaşırtıcı Farklılıklar: Rize Zirvede, Şanlıurfa Dipte

İl geneli yağış verilerinde, coğrafi çeşitliliğin etkisi açıkça görüldü. Yıllık en fazla yağış metrekareye 1812,1 kilogram ile Karadeniz’in incisi Rize‘de ölçülürken, normaline göre en büyük artış yüzde 30 ile Giresun‘da gerçekleşti.

Listenin diğer ucunda ise Güneydoğu illeri yer aldı. En az yağış metrekareye 182,8 kilogram ile Şanlıurfa‘da kaydedilirken, normaline göre en dramatik azalma yüzde 66 ile Hatay‘da tespit edildi.

Karaman Dahil 18 İl İçin Son 52 Yılın En Kötü Verileri

Rapordaki en kritik detaylardan biri de, bazı illerdeki yağışların gerilediği tarihi dip noktalar oldu. Karaman, Adana, Adıyaman, Afyonkarahisar, Bursa, Kahramanmaraş ve Osmaniye dahil 7 ilde yağışlar son 52 yılın en düşük seviyesine geriledi. Ayrıca, Bilecik, Çorum, Eskişehir, Gaziantep, Hatay, Kayseri, Kırşehir, Kilis, Mardin, Nevşehir, Şanlıurfa, Van, Batman, Edirne, Tekirdağ, Siirt, Şırnak ve Çanakkale olmak üzere 18 ilde de benzer bir durum yaşandı. Komşu iller Aksaray, Konya ve Niğde ise son 51 yılın en düşük yağışını aldı.

Eylül Ayı Yağış ve Sıcaklık Rakamları

Su yılını kapatan Eylül ayı da tabloyu destekleyen veriler sundu. Türkiye geneli eylül ayı yağışı, normalin yüzde 14 ve geçen yılın eylül yağışının yüzde 37 altında kaldı. Mardin’in eylül ayında hiç yağış almaması dikkat çekerken, Edirne, Kırklareli ve Tekirdağ’da son 21 yılın en düşük eylül ayı yağışları kaydedildi.

Öte yandan, eylül ayı sıcaklıkları da normallerin üzerinde seyretti. Ortalama sıcaklığın 21,7 derece olarak kaydedildiği geçen ay, 1991-2020 normallerine göre 0,8 derece daha sıcaktı ve son 55 yılın en sıcak 11’inci eylül ayı olarak kayıtlara geçti.

Meteorolojik Kuraklık Tehlikesi Yayılıyor

Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarını kapsayan 3 aylık kuraklık değerlendirme raporu, Türkiye’nin geniş bir coğrafyasında meteorolojik kuraklık yaşandığını ortaya koydu. Marmara Bölgesi’nin tamamı ve Akdeniz’den İç Anadolu’ya, Karadeniz’den Doğu Anadolu’ya kadar birçok ilde (Kütahya, Hatay, Aksaray, Çankırı, Zonguldak, Kars, Hakkari, Diyarbakır ve çevreleri) değişen şiddetlerde kuraklık etkili oldu. Özellikle tahıl ambarı İç Anadolu Bölgesi’ndeki Aksaray, Çankırı, Sivas, Kayseri, Eskişehir, Konya ve Niğde çevrelerinde yaşanan kuraklık, tarımsal üretim açısından ciddi endişelere yol açıyor.