İmsak Vakti 02:00
Karaman Bozkırlarında Toprağın Altından Fışkıran Servet: Dolaman Mantarı Yüz Güldürüyor
Bahar yağmurlarının ardından Karaman’ın geniş bozkırlarında ve kırsal alanlarında filizlenen dolaman mantarı, bu yıl hem bereketli hasadı hem de rekor fiyatıyla dikkat çekiyor. Dünyanın en pahalı mantarlarından biri olan trüfün yakın akrabası olarak bilinen ve Anadolu topraklarında “yer domalanı” ya da “dolaman” olarak adlandırılan bu nadide tür, Karamanlı vatandaşlar için doğadan gelen dev bir ekonomik fırsata dönüştü. Pazar tezgahlarında kilogramı 2 bin liradan alıcı bulan dolaman, lezzeti ve şifasıyla sofraları süslerken, geçim derdindeki yöre halkının da yüzünü güldürüyor.
Dolaman mantarını doğadaki diğer mantar türlerinden ayıran en belirgin özellik, yüzeyde değil, tamamen toprağın altında yetişmesi. Bu gizemli yapısı, dolaman toplayıcılığını sıradan bir hasattan ziyade ciddi bir uzmanlık ve keskin bir gözlem işine dönüştürüyor. Karaman’ın kumlu ve kireçli topraklarında yetişen mantar, büyüdükçe üzerindeki toprağı hafifçe yukarı iterek yüzeyde ince, dairesel çatlaklar oluşturuyor.
Yıllarını bu işe vermiş ustalar, bozkırda yürürken adeta bir dedektif gibi bu küçük çatlakların izini sürüyor. Doğada bu mantarın en büyük habercisi ise sarı çiçekli “domalan otu”. Karaman kırsalında bu bitkinin görüldüğü alanlar, toplayıcılar için en verimli meralar olarak kabul ediliyor.
Türkiye, iklimi ve coğrafi yapısı sayesinde dolaman mantarı çeşitliliği açısından dünyanın sayılı ülkeleri arasında yer alıyor. Özellikle İç Anadolu Bölgesi’nde, Karaman merkezli olmak üzere Konya ve Aksaray illerini kapsayan geniş bozkırlar, bu değerli mantarın ana vatanı sayılıyor.
Sadece İç Anadolu’da değil, Güneydoğu Anadolu’da Şanlıurfa ve Gaziantep yöresinde “keme” adıyla bilinen ve meşhur keme kebabına lezzetini veren bu tür; Ege ve Akdeniz’in yüksek rakımlı, seyrek makili alanlarında da görülebiliyor. Karaman’da özellikle Mart ve Mayıs ayları arasında düşen bahar yağmurlarının ardından toprağın ısınmasıyla olgunlaşan dolaman, bölge halkı tarafından büyük bir heyecanla bekleniyor.
Tıp ve beslenme dünyasında tam bir “şifa deposu” olarak nitelendirilen dolaman mantarı, yüksek protein değeriyle kırmızı ete güçlü bir alternatif oluşturuyor. Kolesterol içermemesi ve bağışıklık sistemini destekleyen yapısı, onu sağlıklı yaşam arayışında olanların gözdesi haline getiriyor. Ancak günümüzde Karaman sokaklarında ve pazar yerlerinde şifasından çok, sağladığı yüksek kazanç konuşuluyor.
Gün doğumuyla birlikte araziye çıkan bir vatandaş, sadece birkaç kilogram dolaman bularak asgari ücretin önemli bir kısmını tek bir günde kazanabilme şansına sahip. Bu cazip gelir kapısı, yöre halkını kırsala çekerken, uzmanlardan da kritik bir uyarı geliyor: Sürdürülebilirlik. Ziraat mühendisleri ve doğa bilimciler, dolaman toplanırken toprağın derinliklerine ve mantarın kök yapısına zarar verilmemesi gerektiğinin altını çiziyor. Karaman’ın bu doğal hazinesinin gelecek nesillere aktarılabilmesi için, bilinçli ve doğru tekniklerle toplayıcılık yapılması büyük önem taşıyor.
Karaman’da Esnafın Başkanı Şuayip Dik oldu